Renta rodzinna to jedno z istotnych świadczeń, które mogą pomóc w złagodzeniu skutków finansowych po stracie bliskiej osoby. Aby dowiedzieć się, kto ma prawo do takiego świadczenia, warto zapoznać się z obowiązującymi przepisami i warunkami, jakie należy spełnić, by uzyskać rentę rodzinną. W poniższym artykule przyjrzymy się, kto jest uprawniony do otrzymania tej formy wsparcia oraz jakie są związane z nią wymagania.
Kto może ubiegać się o rentę rodzinną?
Renta rodzinna przysługuje członkom rodziny osoby zmarłej, która przed śmiercią miała prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki do ich uzyskania. Warto podkreślić, że prawo do renty rodzinnej przysługuje nie tylko dzieciom, ale także innym członkom rodziny, jeśli spełniają określone warunki.
Prawo do renty rodzinnej mają:
- Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione – do ukończenia 16 lat, a jeśli kontynuują naukę, to do ukończenia 25 lat. Dzieciom, które stały się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 lat lub w trakcie nauki przed 25. rokiem życia, renta przysługuje bez względu na wiek.
- Wnuki, rodzeństwo oraz inne dzieci – przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności, o ile spełniają warunki dotyczące wieku, nauki lub stanu zdrowia, podobne do warunków dla dzieci własnych.
- Małżonek (wdowa lub wdowiec) – jeśli w chwili śmierci małżonka miał skończone 50 lat, był niezdolny do pracy lub wychowuje dzieci uprawnione do renty rodzinnej.
- Rozwiedziony małżonek – jeżeli w dniu śmierci zmarłego współmałżonka miał prawo do alimentów ustalonych wyrokiem lub ugodą sądową.
- Rodzice zmarłego – jeśli zmarły bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania i spełniają warunki dotyczące wieku, niezdolności do pracy lub wychowywania dzieci.
Warunki uzyskania renty rodzinnej
Aby uzyskać rentę rodzinną, konieczne jest spełnienie określonych warunków, które zależą od relacji między zmarłym a osobą ubiegającą się o świadczenie. W przypadku dzieci, kluczowym czynnikiem jest wiek oraz kontynuacja nauki. Dzieci, które ukończyły 16 lat, ale nie ukończyły 25 lat, mogą otrzymać rentę pod warunkiem, że nadal się uczą.
Dzieci mogą uczyć się w różnych trybach edukacyjnych, w tym:
- szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,
- szkołach wyższych działających na podstawie ustawy o szkolnictwie wyższym,
- seminariach prowadzonych przez kościół katolicki,
- kursach przysposobienia i doskonalenia zawodowego.
Jakie dokumenty są potrzebne do złożenia wniosku?
Złożenie wniosku o rentę rodzinną wymaga dostarczenia odpowiednich dokumentów, które potwierdzają prawo do świadczenia. Dokumenty mogą się różnić w zależności od sytuacji rodzinnej osoby zmarłej oraz relacji z wnioskodawcą. Podstawowe dokumenty to:
- akt urodzenia wnioskodawcy,
- akt zgonu osoby zmarłej,
- dokumenty potwierdzające stopień pokrewieństwa z osobą zmarłą,
- zaświadczenie o stanie zdrowia, jeśli dotyczy,
- zaświadczenie o kontynuacji nauki, jeśli dotyczy.
Jakie są dodatkowe wymagania dla rozwiedzionych małżonków?
Rozwiedzeni małżonkowie lub pozostający w separacji również mogą ubiegać się o rentę rodzinną, jednak muszą spełniać dodatkowe wymagania. Przede wszystkim, w dniu śmierci zmarłego musieli mieć ustalone prawo do alimentów z jego strony, co powinno być potwierdzone wyrokiem lub ugodą sądową. Jeśli takiego wyroku nie ma, muszą udowodnić, że alimenty były faktycznie wypłacane na podstawie porozumienia między stronami.
Wysokość renty rodzinnej
Kwota renty rodzinnej zależy od liczby osób uprawnionych do jej pobierania. Dla jednej osoby uprawnionej wynosi 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. Dla dwóch osób uprawnionych jest to 90%, a dla trzech osób lub więcej – 95%. Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna wspólna renta rodzinna, która jest równomiernie dzielona między uprawnionych.
Minimalna wypłacana renta rodzinna wynosi 1780,96 zł brutto, co jest równowartością minimalnej emerytury i obowiązuje do 28 lutego 2025 roku.
Jakie są przepisy dotyczące podatku od renty rodzinnej?
Renta rodzinna jest świadczeniem, które podlega opodatkowaniu, jednak nie jest doliczana do dochodów rodziców w przypadku małoletnich dzieci. Osoba, której przyznano świadczenie, jest odpowiedzialna za jego rozliczenie w zeznaniu podatkowym. W przypadku dzieci małoletnich, czynności te wykonuje przedstawiciel ustawowy.
Renta rodzinna nie wpływa na limit dochodów dziecka przy uldze na dziecko, co oznacza, że nie jest wliczana do limitu 22 546,92 zł.
Organ rentowy przekazuje roczne obliczenie podatku lub imienną informację o dochodach, która służy do rozliczenia rocznego. W praktyce renta rodzinna jest najczęściej uwzględniana w zeznaniu PIT-37, jeśli nie ma innych dochodów wymagających PIT-36.
Co warto zapamietać?:
- Uprawnieni do renty rodzinnej: Dzieci (do 25 lat), wnuki, rodzeństwo, małżonkowie (wdowy/wdowcy), rozwiedzeni małżonkowie (z prawem do alimentów) oraz rodzice zmarłego.
- Warunki uzyskania: Dzieci muszą mieć mniej niż 25 lat i kontynuować naukę; inne osoby muszą spełniać określone warunki dotyczące pokrewieństwa i wsparcia finansowego.
- Dokumenty wymagane do wniosku: Akt urodzenia, akt zgonu, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, zaświadczenie o stanie zdrowia oraz o kontynuacji nauki (jeśli dotyczy).
- Wysokość renty rodzinnej: 85% dla jednej osoby, 90% dla dwóch, 95% dla trzech lub więcej; minimalna renta wynosi 1780,96 zł brutto do 28 lutego 2025 roku.
- Podatek od renty rodzinnej: Renta podlega opodatkowaniu, ale nie jest doliczana do dochodów małoletnich dzieci przy uldze na dziecko; rozliczenie podatku wykonuje przedstawiciel ustawowy.
