Zamoczony banknot zwykle da się uratować. Osusz go delikatnie materiałem chłonnym i pozostaw w temperaturze pokojowej. Nie używaj suszarki do włosów ani żelazka, ponieważ wysoka temperatura może odkształcić papier, uszkodzić zabezpieczenia i pogorszyć stan banknotu.
Jak wysuszyć banknot krok po kroku?
Najważniejsza jest cierpliwość. Mokry banknot jest bardziej podatny na rozdarcie, dlatego nie rozciągaj go, nie pocieraj i nie próbuj od razu prostować na siłę. Postępuj w tej kolejności:
- Wyjmij banknot z wody. Chwyć go za większą część powierzchni, bez ciągnięcia za mokre rogi.
- Usuń nadmiar wilgoci. Połóż go na ręczniku papierowym albo bibule i delikatnie przykładaj materiał z obu stron. Nie wycieraj banknotu ruchem przesuwającym.
- Przełóż go na suchą powierzchnię. Zostaw banknot rozłożony w suchym, przewiewnym miejscu, z dala od grzejnika, kaloryfera i bezpośredniego słońca.
- Wymieniaj materiał chłonny. Gdy ręcznik lub bibuła zrobią się wilgotne, zastąp je suchymi. Czynność powtarzaj do całkowitego wyschnięcia.
Po wyschnięciu możesz delikatnie umieścić banknot między dwiema czystymi kartkami papieru i obciążyć go płaskim przedmiotem. Nie dociskaj go, gdy jest jeszcze mokry, ponieważ może przykleić się do papieru albo się rozerwać.
Ostrzeżenie: nie susz banknotu suszarką do włosów i nie prasuj go żelazkiem. Skoncentrowane ciepło może skurczyć lub odkształcić strukturę papieru albo polimeru, a także zniszczyć elementy zabezpieczające.
Co zrobić, jeśli banknot się porwał lub zniszczył?
Jeżeli po wysuszeniu banknot jest rozdarty, ale można rozpoznać jego nominał, zanieś go do banku. Zasady wymiany wynikają z art. 34 ust. 1 ustawy o Narodowym Banku Polskim oraz przepisów NBP. Znaczenie ma przede wszystkim zachowana powierzchnia banknotu:
| Zachowana powierzchnia banknotu | Wypłacana wartość |
|---|---|
| 45–75% | 50% wartości nominalnej |
| Powyżej 75% | 100% wartości nominalnej |
Procent dotyczy zachowanej powierzchni, a nie samej liczby fragmentów. Bank może ocenić, czy nominał jest możliwy do rozpoznania. Gdy zachowało się mniej niż 45% banknotu albo nie da się ustalić jego nominału, wymiana może nie być możliwa w zwykłym trybie.
Najbezpieczniej zachować wszystkie fragmenty i nie sklejać ich przed wysuszeniem. Jeśli banknot po wyschnięciu nadal nadaje się do odczytania i zachował większość powierzchni, jego zamoczenie nie musi oznaczać utraty pieniędzy.
